من التّسامح بعدّ السّنة النّاقصة سنة كاملة ، أو 58 سنة ، أو 55 سنة وستّة أشهر ، على اختلاف الرّوايات والأقوال المتقدّمة في مولده وغيرها ، ومن الغريب قول المفيد : إنّ عمره الشّريف 58 سنة مع ذكره أنّ مولده لخمس خلون من شعبان سنة أربع ، وشهادته كما مرّ ، فإنّ عمره على هذا يكون 56 سنة وخمسة أشهر وخمسة أيّام . عاش منها مع جدّه رسول اللّه صلى اللّه عليه واله ستّ سنين أو سبع سنين وشهورا . وقال المفيد : سبع سنين ، ومع أبيه أمير المؤمنين 37 سنة قاله المفيد ، ومع أبيه بعد وفاة جدّه صلى اللّه عليه واله 30 سنة إلّا أشهرا ، ومع أخيه الحسن 47 سنة ، قاله المفيد ، ومع أخيه بعد وفاة أبيه نحو عشر سنين وقال المفيد : إحدى عشرة سنة ، وقيل : خمس سنين وأشهرا للاختلاف في وفاة الحسن عليه السّلام وهي مدّة خلافته وإمامته . « 1 » الأمين ، أعيان الشّيعة ، 1 / 578

--> ( 1 ) - امام حسين عليه السّلام در سرزمين كربلا به هنگام بعد از ظهر روز دهم محرم سال 61 هجرت ، مظلومانه به شهادت رسيد ؛ درحالىكه تشنه لب در برابر مصائب الهى شكيبايى مىنمود ، دشمنان خدا أو را محاصره كرده وراه را بر أو بسته بودند . مفيد رحمه اللّه مىنويسد : « دهم محرم سال 61 هجرى ، روز شنبه بوده است ؛ ولى أبو الفرج در كتاب مقاتل الطّالبيّين روايت صحيح شهادت امام را جمعه مىداند وبراي تأييد آن از دانش تقويم بهره گرفته وثابت كرده است كه در سال 61 هجرى ، روز أول محرم برابر چهارشنبه بوده [ است ] وبه‌اين ترتيب روز عاشورا جمعه خواهد شد . البتة در ميان عموم مردم شايع است كه عاشوراى سال 61 با روز يكشنبه مصادف بوده [ است ] ؛ ولى اين مطلب به هيچ روى معتبر نيست ودر هيچ روايتي نيز به آن اشاره نشده است . عمر شريف امام سوم در موقع شهادت ، پنجاه وشش سال وپنج ماه وهفت روز ( يا پنج روز ) بود . برخى نه ماه وده روز ، عده‌اى هشت ماه وهفت روز يا پنج روز وگروهى پنجاه وهفت سال ذكر كرده‌اند كه دقيق نيست . همچنين پنجاه وهشت سال وپنجاه وپنج سال وشش ماه نيز ثبت شده است كه منشأ اين اختلافات همان اختلافاتى است كه دربارهء ميلاد وجود دارد . جالب توجه است كه دانشمند بزرگوار شيعي ، مفيد رحمه اللّه با آن‌كه زمان ولادت را پنجم شعبان المعظم سال چهارم هجرت وهنگام شهادت را دهم محرم سال 61 دانسته ، عمر امام عليه السّلام را پنجاه وهشت سال ذكر نموده [ است ] ؛ درحالىكه بنابر نقل وى ، مدت عمر حضرت برابر با پنجاه وشش سال وپنج ماه وپنج روز مىشود . شش سال از دورهء زندگانى امام حسين عليه السّلام در زمان جد بزرگوارش سپرى شد . سى وهفت سال را با پدر خود گذارند كه سى سال آن پس از وفات رسول اللّه صلى اللّه عليه واله بود و 47 سال را با برادرش زيست كه ده سال آن پس از شهادت أمير المؤمنين وهمان دورهء امامت حضرت مجتبى عليه السّلام بوده است . اداره پژوهش ونگارش ، ترجمهء أعيان الشّيعه ، / 106 - 107